Maand van de Meldcode special: zwijgen helpt niet


 

“Vooral die mensen die twijfelen of zij getuige zijn van mogelijk huiselijk geweld willen we vragen om niet te zwijgen. Geef geluid aan je twijfel, hierdoor kan je het verschil maken tussen leven of overleven.” (Citaat uit: zwijgen helpt niet)

 

Begin 2019 publiceerden Desiree Mekke en Wim de Geus een gezamenlijke bundel met proza en poëzie waarin zij het zwijgen over hun jeugd publiek doorbraken. Onafhankelijk van elkaar mailden zij mij of ik, ook Apeldoornse, aandacht wilde geven aan hun publicatie. Het zojuist beschreven fragment uit het intro van het boek is een oproep, voor hen die omstander zijn van mogelijk huiselijk geweld.

 

Ik was benieuwd naar hun verhaal, vooral omdat zij mij onafhankelijk van elkaar benaderden. De bundel nog niet in mijn bezit, sprak ik eerst af met Desiree. Zij vertelde mij open over haar geschiedenis en hoe haar pad en dat van Wim elkaar gekruist had.

 

Desiree is als pleegkind enige tijd opgenomen geweest in het gezin van Wim. Met al een hele geschiedenis achter zich kwam zij opnieuw terecht in een onveilige gezinssituatie. Huiselijk geweld speelde er en geweld tegen de kinderen.

 

Wat hen niet geholpen heeft, is het zwijgen. Van vader, van moeder, van hun directe omgeving en familie. Wisten zij hoe erg het was? Waarschijnlijk niet, zeggen zij beiden. Hadden Desiree en Wim gehoopt dat zij iets hadden kunnen doen. Dat wel. Dus dat is ook de boodschap die in de titel van de bundel besloten zit.

Het is een bijzondere bundel die raakt. Hoewel zij samen in het gezin leefden zijn de ervaringen verschillend. Dat maakt deze bundel zo boeiend.

De stukken uitgeschreven ervaringen, omlijst door de poëzie, maken dat de ervaringen en de teksten binnenkomen. Het heeft daardoor een bijzondere gelaagdheid, die ik niet eerder in een boek over huiselijk geweld ben tegengekomen.

Desiree en Wim willen met hun boek mensen bereiken die op hun beurt het zwijgen kunnen doorbreken. Door hun stem te laten horen, willen zij de weg om geweld achter zich te laten voor anderen makkelijker maken.

 

Tijdens de week tegen Kindermishandeling geven Desiree, Wim en ik een gezamenlijke lezing in de lokale boekwinkel, Nawijn en Polak, Marktplein 24 te Apeldoorn.

Op zondag 24 november vanaf 14.00 uur gaan we van start.

De activiteit is vrij te bezoeken, wel heb je ter plekke de mogelijkheid om een donatie te doen aan de Kindertelefoon. We hopen natuurlijk op een mooie opbrengst voor dit goede doel omdat zij er aan bijdragen dat kinderen al vroeg het zwijgen kunnen doorbreken.

Aanmelden kan via Facebook of door mij even een mailtje te sturen via: info@kirstenregtop.com

 

Kan je er niet bij zijn en wil je het boek van Wim en Desiree toch in je bezit krijgen? Dat kan, je kunt hem bestellen via Boekscout: klik hier voor de link naar het boek

 

De lezing wordt mede mogelijk gemaakt door Nawijn en Polak

Maand van de Meldcode: Stap 5, hoe kan je hulp organiseren?


Vandaag zijn we alweer bij de laatste stap van de Meldcode huiselijk geweld aangekomen. Als het goed is heb je nu min of meer duidelijk of er sprake is van huiselijk geweld en komt het er op aan of er hulp nodig is en voorhanden is.

Het kan heel goed zijn dat je eerst een aantal keer de voorgaande stappen doorlopen hebt voordat je bij deze stap terecht komt. Dus kijk er ook niet gek van op als je langere tijd met vermoedens of zorgen rondloopt die je vaker bespreekt met jouw medewerker, voordat je na gaat denken over het organiseren van hulp.

Soms is het nodig dat er andere gesprekken gevoerd gaan worden en heeft de medewerker daar ook behoefte aan. Maar is het niet handig of wenselijk dat je dat vanuit jouw positie doet. Dan is het goed om jouw zorgen over te kunnen dragen in samenspraak met jouw medewerker. Hulpverlening inschakelen. Of via een vertrouwenspersoon of ARBO-medewerker kijken of dit in gang gezet kan worden.

Bij huiselijk geweld situaties vind ik het zelf altijd wel aan te bevelen dat hulp ingezet wordt als iemand daarvoor open staat. En dat er ook deskundige hulp ingezet wordt. Want helaas is het nog lang niet altijd zo dat alle hulpverleningsinstanties in staat zijn mensen in huiselijk geweld situaties te begeleiden en is ook ons zorgstelsel daar niet op toegerust.

Vaak is hulp regelen via de huisart, of bijvoorbeeld via een sociaal wijkteam heel goed mogelijk. Belangrijk is dat jouw medewerker zo veel mogelijk daarin de eigen regie houdt. Het is al heel bijzonder dat je bij deze stap bent uitgekomen. Wees je er van bewust dat juist dan dus de vertrouwelijkheid dusdanig is dat het van belang is dat het slachtoffer zelf de regie houdt. En zelf beslist wat het vervolg is en dat jij daarbij niet loslaat en blijft steunen.

Als de stap naar hulpverlening te groot is, dan kan je er ook aan denken om iemand te verwijzen naar lotgenotencontact. Hoewel er verschillende ervaringen zijn met dit soort instanties, kunnen zij ook echt een verschil maken. Het grote voordeel van lotgenoten contact is dat er soms aan een half woord genoeg is om te ervaren dat je niet alleen staat, en dat heeft weer als grote voordeel dat er veel schaamte en schuldgevoelens verminderd kunnen worden. Daardoor is de stap naar hulp al snel een stuk kleiner.

Ook bestaat de optie om Veilig Thuis als expert in te schakelen. Dat kan samen met jouw medewerker, je kunt samen bellen bijvoorbeeld. Dan kan je ook anoniem blijven als het om een advies vraag gaat.

Helaas is soms de situatie dusdanig ernstig dat het niet meer moreel verantwoord is om de medewerker te zien doorgaan in een situatie die ernstig beschadigend is. In dat soort situaties heb je als burger het recht om bij Veilig Thuis te melden. Ook al geeft iemand geen toestemming (medeweten is wel erg belangrijk!).

Als je een beetje in de AVG thuis bent dan zou je kunnen denken aan situaties van vitaal belang. Echt ernstige situaties.

 

Bijvoorbeeld als jouw medewerker op het werk ook bedreigd wordt met de dood of toebrengen van letsel door zijn/haar (ex)partner.

Of als er sprake is van fysiek letsel als blauwe plekken of andere verwondingen.

Of als je merkt dat jouw medewerker dit soort gedrag richting de partner vertoont.

 

Wat je moet weten over het werk van Veilig Thuis

Veilig Thuis is geen hulpverleningsinstantie maar een onderzoeksinstantie. Zij onderzoeken bijvoorbeeld of er inderdaad sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling. Of als dat al duidelijk is, wat er nodig is om ervoor te zorgen dat het weer veilig wordt in het gezin. Bijvoorbeeld door het stellen van voorwaarden over de omgang met elkaar.

Veilig Thuis schakelt hulpverlening in, als die er nog niet zijn, of probeert andere instanties erbij te halen als dat nodig is voor de veiligheid binnen een gezin.

Veilig Thuis is expertisecentrum voor alle vormen van huiselijk geweld of kindermishandeling. Dus ook bijvoorbeeld kennis over overbelaste mantelzorg, kindermisbruik of eergerelateerd geweld als over specifieke vormen van geweld.

Veilig Thuis heeft zwaarwegende bevoegdheden. Als het gaat om de privacy of AVG heeft Veilig Thuis de wettelijke taak om gegevens vast te leggen bij een melding, is toestemming voor vastlegging niet noodzakelijk, maar wel informatieplicht over de gegevens die zijn vastgelegd over de gemelde personen aan de gemelde personen.

Dat betekent dus dat de informatie die jij deelt met Veilig Thuis bij een melding (dus niet bij een adviesvraag, dan blijft jouw medewerker immers anoniem), gedeeld wordt met jouw medewerker en de andere gezinsleden. Het is dus belangrijk dat jouw medewerker vooraf weet dat je gaat melden bij Veilig Thuis. Tenzij Veilig Thuis nadrukkelijk aangeeft dat dit in het kader van de veiligheid niet kan.

Ook is het belangrijk om te weten dat Veilig Thuis wel anonieme meldingen aan kan nemen waarbij je als melder anoniem blijft. Maar dat dit voor jouw medewerker erg veel onrust kan veroorzaken, want wie heeft er ‘geroddeld’. En als je dus in vertrouwen vertelt is wat er speelt, weet de medewerker dat de informatie bij jou vandaan komt. Veilig Thuis zal dan dus de informatie die jij geeft moeten versimpelen zodat niet duidelijk is dat de informatie bij jou vandaan komt. Gevolg is dat de zorgen niet open besproken kunnen worden en veel meer waarschijnlijk verborgen blijft, dan wanneer je open meldt.

Mijn advies aan jou: handel zorgvuldig en bewaar zoveel mogelijk rust. Stem zo lang het kan anoniem af met Veilig Thuis als jij je ernstig zorgen maakt. Bespreek de door jou ondernomen stappen met jouw medewerker zodat deze weet waar hij of zij aan toe is.

Maar blijf stappen zetten, want dit kan echt betekenen dat huiselijk geweld en kindermishandeling binnen het gezin een halt toegeroepen kan worden!

 

Huiselijk geweld stopt sneller als mensen er in vertrouwen over kunnen spreken

Stap 5 is de laatste stap van de Meldcode. Wat ik je tenslotte nog mee wil geven is het volgende. Huiselijk geweld is een probleem dat gedijt bij geheimhouding en taboe. Het gaat lang door omdat het ontzettend ingewikkeld is voor mensen om te onthullen of te vertellen over de situatie waarin zij zitten. Wat bekend is, is dat de kans dat geweld stopt enorm toeneemt op het moment dat mensen beginnen te spreken over hun situatie.

Natuurlijk is de kans best groot dat niemand jou ooit vertelt als werkgever of collega dat jouw zorgen terecht zijn. Maar elke keer dat iemand merkt dat hij of zij de moeite waard is, draagt bij aan het groeien van vertrouwen in een geweldloze toekomst. Dus ook daar kan jij aan bijdragen door je voor het bespreekbaar maken en doorbreken van het taboe in te zetten. En daar wil ik je graag bij helpen!

Als je nu mijn Hand-Out: Herkennen en bespreekbaar maken van huiselijk geweld aanvraagt, dan ontvang je van mij in de komende weken het gratis E-Book Maand van de Meldcode. Met de blogs uit de Maand van de Meldcode op een rijtje. Tips en tools die jij in kan zetten in je werk. Gewoon omdat ik het enorm belangrijk vind dat meer mensen zich er van bewust zijn dat je dus echt wat kunt doen! Help jij mee om huiselijk geweld te stoppen?

Klik hier om de Hand-out met meer tips te ontvangen

Maand van de Meldcode: Stap 4, Wanneer is het nodig om in te grijpen?


Is het nodig om hulp in te schakelen? Is het nodig om vinger aan de pols te houden? Of zijn je zorgen weggenomen? Deze stap van de meldcode, stap 4 is een heel specifieke stap. Je gaat op basis van de eerste 3 stappen (signaleren, consult en gesprek over je zorgen) namelijk bepalen wat je vervolg gaat zijn.

Met andere woorden: je maakt een afweging van de risico’s om te bepalen of je voldoende hebt gedaan of kon doen om jouw zorgen weg te nemen of om meer veiligheid te organiseren.

Maar ook of dit vanuit jouw expertise en relatie met de medewerker haalbaar is.

Om dit te kunnen bepalen is het wellicht goed voor jou om te weten dat professionals binnen het sociaal domein, onderwijs, kinderopvang, justitie en gezondheidszorg werken met een afwegingskader. In dit afwegingskader wordt aan de hand van een 5-tal vragen afgewogen of er sprake is van onveiligheid en hoe snel ingegrepen moet worden en wat dan het vervolg kan zijn. Het is een richtlijn ook wat je vanuit het beroep kunt en mag en wat van je verwacht wordt.

Binnen jouw werk als HR professional of personeelsfunctionaris kan je in deze stap 4 benutten om alles weer eens op een rijtje te zetten.

Stel jezelf de volgende vragen:

Stel jezelf de volgende vraag: Heb je nog vermoedens van huiselijk geweld?

Zo nee, zorg dan dat je dat je je zorgen ook laat gaan. (Of als je een meer vertrouwelijke relatie hebt en dossier mogelijkheid, leg dit dan ook vast in je dossier).

Zo ja, bepaal dan of je eerst contact opneemt met Veilig Thuis, wederom anoniem (zoals in stap 2) om te bepalen wat je vervolgstap is. Zeker belangrijk als je met veel vraagtekens zit!

Lukt het jou om nog zelf hulp te regelen? 

Kijk waar je nog verdere hulp kunt krijgen door advies te vragen.Als je echt concrete zorgen hebt of dat echt duidelijk is dat er sprake is van huiselijk geweld, ga je ook na wie binnen, of buiten de organisatie kan helpen. zoals een ARBO medewerker of bijvoorbeeld vertrouwenspersoon ingeschakeld kan worden die met de collega verder gaat kijken welke zorg er geregeld kan worden en of de collega daarvoor open staat.

Je kan ook voor advies (wederom anoniem) bij Veilig Thuis terecht.

Je krijgt ook  specifiekere tips en stemt af op welk moment je voor de veiligheid van je collega moet gaan staan.

Ga er niet vanuit dat je voldoende weet om het zelf te blijven oplossen 

Belangrijk is dat je in deze stap in ieder geval open houdt wat het vervolg kan zijn. Ga er vanuit dat je niet alles weet over de situatie. Professionals van Veilig Thuis er voor opgeleid zijn om een goede veiligheidsinschatting te doen.

Zij zullen dan ook heel specifieke vragen stellen waar je mogelijk zelf geen antwoord op hebt. Soms is dat helemaal niet erg, soms kan het ook zijn dat je nog een keer terug gaat naar de betreffende medewerker met wat aanvullende vragen. Hoe beter Veilig Thuis een veiligheidsinschatting kan doen, hoe betere adviezen er gegeven kunnen worden over het vervolg.

Is dit wel aan mij? 

Gaat het echt veel te ver voor je? Je kunt bijvoorbeeld erg betrokken gaan voelen. Of sneller willen gaan dan degene over wie je je zorgen maakt. Het kan ook heel lastig zijn om je zorgen te verwoorden.

 

Wees je bewust van je eigen positie en wat je wel en niet mag en kunt doen. Alleen al het feit dat je het de moeite waard vind om iemand verder te helpen wordt gevoeld en gemerkt en kan al effect hebben.

De afweging of je in moet grijpen hoef je dus zeker niet alleen te doen en bang te zijn dat je te weinig expertise hebt hoeft ook zeker niet. Je hoeft geen hulpverlener te zijn om wel een verschil te kunnen maken!

 

Wil jij ook een verschil maken? Maar wil je meer tips? Heb je bijvoorbeeld geen idee of en hoe je huiselijk geweld kunt herkennen? Dan heb ik voor jou een Hand-out samengesteld waarin ik op deze vragen in ga en je daarbij op weg wil helpen. Want het is zo belangrijk dat meer mensen die om (mogelijke) slachtoffers heen staan hen echt bij kunnen staan!

Klik hier om de Hand-out met meer tips te ontvangen