Maand van de Meldcode: Stap 3, hoe ga je in gesprek over je zorgen?


 

Het kan best een grote stap zijn om jouw zorgen te gaan bespreken met je medewerker. Want wat kan je wel en wat kan je niet zeggen? En wat als je medewerker er pissig om wordt, of jou verwijt dat je je daar niet mee moet bemoeien? Of wat als je er helemaal naast zit? Toch is het in gesprek gaan de enige manier om te voorkomen dat je zorgen ontkent of ontwijkt of onnodig met een vervelende knoop in je maag rond blijft lopen.

Zelf vond ik het ook altijd enorm lastig. En nog steeds, want ook ik blijf natuurlijk dingen zien in mijn omgeving. Want als 1 op de 20 volwassenen de afgelopen 5 jaar slachtoffer is geweest van fysiek huiselijk geweld, dan kan het niet anders dan dat je mensen tegen komt die er direct mee te maken hebben.

Toch wil ik me niet meer laten weerhouden door alle onzekerheid en dilemma’s die ik voel. Want ik weet ook dat het echt een verschil kan maken!

Het is alleen al heel erg lastig om aan de buitenkant te zien. En vaak is het ook zeker niet zichtbaar. Hoe dan ook heeft het in gesprek gaan op een oordeelvrije manier en vanuit oprechte zorg, nooit een verkeerde uitwerking. Je laat iemand simpelweg weten dat hij of zij er toe doet. En juist dat momentje… zou maar net doorslaggevend kunnen zijn om de stap te nemen het geweld achter zich te laten.

Bovendien kan een gesprek er ook voor zorgen dat hulp op gang komt en jij daarbij een schakel kunt zijn. En echt, daar hoef je geen hulpverlener voor te zijn.

Ik heb voor jou 3 tips:

  1. Kies een moment dat jij weet dat het gesprek in vertrouwen plaats kan vinden. En dat je er ook zelf voldoende rust in ervaart om het te gaan doen. Daarvoor is tip 2:
  2. Je kunt voldoende rust ervaren in het gesprek op het moment dat je het te spannend vind. Dat doe je door jezelf te erkennen in jouw spanning. Dat wil zeggen dat je ook toestaat dat die spanning er mag zijn. Als je spanning onderdrukt lukt het vaak niet goed om je zorgen onder woorden te brengen, en ben je al blij als het gesprek leidt tot de uitspraak dat het allemaal wel mee lijkt te vallen. Dus opluchting en snel wegwezen uit het kantoortje…
  3. Bereid het gesprek voor door advies te vragen aan een deskundige (zie mijn blog van vorige week). Zorg dat je weet waar je je medewerker naartoe kunt verwijzen, of naar wie. Of vraag advies over de woorden die je kunt gebruiken of welke vragen je kunt stellen.

 

Het aangaan van een gesprek over zorgen is heel erg ingewikkeld. Zeker als je het niet eerder hebt gedaan of als je de gevolgen niet kunt overzien is het een enorme drempel die je over moet.

Toch is deze stap essentieel in het proces om jouw medewerker te ondersteunen bij een eventuele situatie van huiselijk geweld. Los je het direct op? Nee. Voelt jouw medewerker zich gezin en gesteund? Mogelijk wel. En dat zou maar net dat verschil kunnen zijn wat iemand nodig heeft!

Als je zonder het gesprek aan te gaan je zorgen bespreekt met een derde partij, zoals Veilig Thuis, is de basis voor een enorme vertrouwensbreuk gelegd. En dat helpt de situatie zeker niet verder.

Ook al ontstaat er niet direct openheid of een gesprek en blijven zorgen bestaan. Als je het gesprek niet aangaat kom je er nooit achter of je een verschil had kunnen maken.

 

Wil jij meer tips? Vraag dan nu de gratis Hand-out: Herkennen en bespreekbaar maken van huiselijk geweld aan door op de onderstaande knop te klikken!

Klik hier om de Hand-out met meer tips te ontvangen

Maand van de Meldcode: Stap 1: Signaleren van huiselijk geweld.


De Maand van de Meldcode bestaat traditioneel gezien uit 5 blogs en we trappen dan natuurlijk af met stap 1. Dat gaat over het signaleren van huiselijk geweld

Want voordat je in actie gaat komen, of je zorgen hebt, gebeurt er al iets. Je hebt namelijk het idee dat er iets niet klopt. Er wordt iets gezegd over jouw werknemer door andere collega’s. Of je ontvangt informatie over afwezigheid, verzuim beperkte alertheid waardoor jouw zorg wordt opgewekt.

Wat is signaleren van huiselijk geweld?

Signaleren is het letten op signalen van mogelijk huiselijk geweld. Dat betekent dat als jij iets waarneemt waarvan bekend is dat dit op huiselijk geweld zou kunnen duiden, je actief gaat kijken of er nog meer signalen zijn die daarop zouden kunnen duiden.

Signalen merk je zelf op doordat je ergens een ‘niet-pluis’ gevoel bij hebt. Of doordat je iets opvallends merkt aan je werknemer.

Signaleren is niet onderzoeken

Wanneer jij je zorgen maakt omdat jouw medewerker gecontroleerd wordt door de ex-partner, dan hoeft jij niet als een detective die mails te gaan achterhalen of die telefoontjes af te luisteren.

Als jij merkt dat jouw medewerker vermoeid op het werk komt na een weekend mantelzorgen, dan hoeft jij niet te gaan onderzoeken wat jouw collega dan allemaal in dat weekend heeft gedaan waardoor hij of zij zo moe is.

Als je merkt dat jouw collega voor de tweede week achtereen elke dag met een alcoholwalm op kantoor komt, dan hoeft je niet te onderzoeken hoeveel jouw collega drinkt en of dit nog wel gezonde proporties heeft.

Al kunnen deze signalen die neiging wel bij je oproepen.

Signaleren gaat er om dat je alert bent op feitelijke gebeurtenissen die maken dat jij je zorgen maakt. Maar signaleren gaat er ook om dat je feiten vaststelt die jouw zorgen mogelijk weerleggen. Als HR medewerker of personeelsfunctionaris mag je niet zomaar deze bijzondere persoonsgegevens of jouw eigen mening vastleggen. In tegenstelling tot de hulpverlening waarin dit juist wel moet. Het is daarom vooral belangrijk dat je het volgende doet.

Signalen zijn a-speciek

Dat wil zeggen dat ze ook ergens anders op kunnen duiden. Daarom is onderstaande zo van belang. En ook stap 3 (waarover later meer in deze maand).

Signaleren is niet ongemerkt

Als je actief signaleert dan geef je ook de signalen terug aan je medewerker.

Je geeft bijvoorbeeld aan dat je merkt dat iemand er moe uit ziet. En vraagt hoe het gaat met de zorg voor de ouder of naaste als mantelzorger.

Je vraagt of iemand het niet warm heeft met de sjaal om.

Je geeft aan bij je collega dat je merkt dat hij of zij naar alcohol ruikt.

Als je dat op een niet beschuldigende manier doet, en vanuit oprechte zorg, dan laat je je medewerker merken dat je hem of haar ziet en dat ze bij jou terecht kunnen als ze daar misschien iets mee willen. (Daarover meer in  stap 3 over een paar weken of in de Hand-out die je hier kunt aanvragen).

Wat kan je met die signalen?

Als je over een langere periode signalen hebt gezien en ook bespreekbaar hebt gemaakt, maar je kunt er nog steeds niet de vinger opleggen, dan is het tijd om door te gaan naar stap 2 van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Het vragen van advies. Daarover volgende week meer.

Vastleggen van signalen

Als je wel de mogelijkheid hebt om signalen vast te leggen vanuit jouw functie en de vertrouwelijkheid die geborgd is, doe dit dan wel. Zodat als je er later toch wat mee wilt doen, bijvoorbeeld een advies vragen, je heel duidelijk en feitelijk kunt beschrijven hoe het signaal er uit heeft gezien.

Het gesprekje in de deur kan vertrouwen geven. 

Iedere keer dat jij echt vanuit zorg voor de ander handelt en laat merken dat je iemand ziet en dat diegene de moeite waard is. Draagt jij bij aan het ontstaan van vertrouwen bij jouw collega. Vertrouwen wat uiteindelijk niet aan jou gegeven hoeft te worden. Maar jouw collega heeft een kans om te ervaren dat vertrouwen wellicht mogelijk is. Dus iedere keer kan dat gesprekje bij de deur, bij het koffieapparaat of bij de wastafel, hoe onbeduidend het ook kan lijken, ook al bijdragen aan het sneller stoppen van geweld.

Het is alleen dan wel heel fijn als je weet wat je daarna kunt doen als iemand jou wel in vertrouwen neemt of wat je kunt zeggen over bij wie iemand wel terecht kan. En daar kom ik de komende weken nog bij je op terug.

Wil jij weten hoe je vermoedens van huiselijk geweld bespreekbaar kunt maken? 

Om je op weg te helpen heb ik een Hand-out: Herkennen en bespreekbaar maken van huiselijk geweld samengesteld. Je kunt hem gratis aanvragen via onderstaande knop. Als je dat doet, blijf je ook automatisch op de hoogte van de vervolgstappen.

Ja, ik wil op de hoogte blijven en de hand-out ontvangen

Maand van de Meldcode: De introductie voor HR en ARBO


 

Dinsdag 1 oktober start de Maand van de Meldcode. De hele maand oktober staat in het teken van een stappenplan om om te gaan met vermoedens van huiselijk geweld. Dit keer gaat de Maand van de Meldcode volledig over hoe dit stappenplan ook op de werkvloer ondersteunend zou kunnen zijn bij vermoedens van huiselijk geweld. Maar omdat het zo complex is wil ik starten met een introductie op de Meldcode.

Wat is de Meldcode?

De Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is een 5-stappen plan aan de hand waarvan je bij vermoedens van huiselijk geweld stappen kunt blijven zetten om verbetering in een situatie te brengen en tegelijkertijd zorgvuldig, transparant en vertrouwelijk kunt blijven handelen. Professioneel dus gewoon!

Verplicht of niet verplicht?

Waarin verschilt de Meldcode voor professionals die de verplichting hebben ermee te werken (gezondheidszorg,  Onderwijs, justitie, COA, kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp) en diegenen die dit niet zijn (werkgevers, ARBO-diensten, HR functionarissen, Bedrijfsmaatschappelijk werk).

In verschillende wetten is opgenomen dat je bij vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling een verplichte Meldcode moet hanteren. Als professionals bekwaam worden in het hanteren van de 5 stappen is professioneel en zorgvuldig handelen geborgd. Ook is er een meldrecht vastgelegd, professionals mogen, indien noodzakelijk, zonder toestemming van de cliënt, informatie delen met Veilig Thuis om noodzakelijke hulp op gang te kunnen brengen.

Voor het bedrijfsleven geldt de wettelijke verplichting van het toepassen van de Meldcode niet. Toch zouden deze 5 stappen wel ondersteunend kunnen zijn in het omgaan met de signalen. Maar… belangrijke aantekening daarbij is, dat ik in de Maand van de Meldcode tracht vooral de ondersteunende kracht van het hanteren van een stappenplan bij zorgen voor het voetlicht te brengen. Ik ga dus vooral in op het menselijke aspect wat erbij komt kijken als je je zorgen maakt, maar je niet weet hoe te handelen.

Grenzen van privacy

Als de wet jou voorschrijft dat je een stappenplan moet hanteren bij jouw zorgen over huiselijk geweld, schrijft het ook tegelijkertijd voor dat je je deze stappen moet documenteren. En daar komen we op een ingewikkeld vlak terecht.

Dit voorschrift is er niet voor HR-professionals of personeelsfunctionarissen! En heb je zeer beperkte mogelijkheden om zorgen vast te leggen. ARBO-medewerkers en Bedrijsfmaatschappelijk werkers of vertrouwenspersonen hebben daarin wel meer mogelijkheden. Ook de vertrouwelijkheid van hun werk maakt het mogelijk om meer te doen bij vermoedens van huiselijk geweld.

Dus als je vermoedens hebt van huiselijk geweld dan heb je wettelijke gezien verschillende mogelijkheden, afhankelijk van je functie. Ook het genoemde meldrecht is op jou als functionaris niet van toepassing.

Ik zal in de Maand van de Meldcode me trachten te beperken tot de rol die je als HR-medewerker, Personeelsfunctionaris of leidinggevende, werkgever of collega hebt. En tot de mogelijkheden die je dan wel hebt. Want privacy is juist bij huiselijk geweld een erg belangrijk thema. En zorgvuldig en transparant handelen ook.

En wil de hoop uitspreken dat ARBOprofessionals, Bedrijfsmaatschappelijkwerkers en Vertrouwenspersonen in staat zijn de stappen van de Meldcode te vertalen naar hun praktijk. Voor vragen daarover kan je te allen tijde bij mij terecht! Stuur me dan even een e-mail: info@kirstenregtop.com

 

Hoe ver ga je in de zorg voor je personeel?

Ieder bedrijf richt zijn zorg rond het personeel anders in. Ik heb echter een klein onderzoek verricht onder een aantal bedrijven met de vraag in hoeverre zij zich bewust zijn van de omvang van huiselijk geweld. Door de wijze waarop ik de respondenten heb geworven (via mijn netwerk) is het logisch dat veel al wel enige mate van affiniteit hebben met het onderwerp. Het bleek ook dat maar liefst 11 van de 14 respondenten al wel aandacht hebben besteedt aan het onderwerp.

Al eerder benaderde ik een aantal mensen uit mijn netwerk met een HR of ARBO achtergrond. Bij hen bleek dat zij nooit of slechts enkele keren te maken hadden gehad met huiselijk geweld onder hun personeel (lees meer: Gemiste kans: Huiselijk geweld als oorzaak ziekteverzuim nog niet aangepakt)

Zij gaven ook aan dat als zij huiselijk geweld zouden kunnen herkennen en zouden weten wat zij zouden kunnen doen, zij dit graag zouden doen.

Dit werd door mijn schriftelijke onderzoek bevestigd. De bereidheid om na te denken over wat je kunt doen is er. Omdat je bij kunt dragen aan het geluk van je personeel, zo geeft 92,6% aan. Daarna volgen: bijdragen aan maatschappelijk belang: 78,6 % en het terugdringen van ziekteverzuim: (42,9%).

En wat de bedrijven al gedaan hebben? 

Als onderdeel van beleid. Via het bedrijfsmaatschappelijk werk. Voorlichting aan het personeel door een deskundige. Kennisvergroting van leidinggevenden.

Zo maar wat ideeën waar je je voordeel mee kunt doen.

 

Welke impact kan huiselijk geweld op jouw werknemer hebben?

Heb jij wel eens meegemaakt dat je zorgen had over een collega en dat je vermoedde dat deze met huiselijk geweld te maken heeft? Heeft een van je medewerkers wel eens verteld dat het thuis niet goed gaat en er sprake is van geweld?

Ik denk dat je dit vaak niet zo snel te horen krijgt als manager of HR professional. Vaak zijn de vragen die je stelt gericht op de persoon en komt het woord mogelijk niet eens in je gedachten op.

Maar wat als je weet dat de medewerker in een zeer ingewikkeld scheiding verwikkeld is? Dat de ex mailtjes gaat sturen aan de collega’s of leidinggevende om jouw medewerker zwart te maken? Of dat jou medewerker zich regelmatig ziekmeldt met vage klachten. Of dat je ziet dat iemand kleding aanheeft die niet passend zijn bij het weer, zoals een sjaal of lange mouwen terwijl de mussen dood van het dak vallen? Of als je hoort dat jouw medewerker de mantelzorg voor de ouder wel erg zwaar aan het vinden is? Of je merkt dat je collega elke dag met een alcoholwalm op kantoor komt.

Dit zijn allemaal signalen dat er sprake zou kunnen zijn van huiselijk geweld. Je kan je voorstellen dat dit enorme effecten heeft op de psychosociale belastbaarheid van je werknemer. Dat de belasting ernstige invloed heeft op het functioneren. En zeker als deze bijvoorbeeld verantwoordelijkheid heeft voor het omgaan met machines of met klanten, ook een risico vormen voor jouw bedrijf.

Huiselijk geweld heeft niet alleen impact op jouw medewerker, maar ook op zijn of haar collega’s. Ook zij zullen zich mogelijk zorgen maken, over hun collega maar ook over het werk.

Het ingewikkelde aan huiselijk geweld is dat het vaak niet direct herkenbaar is als zijnde huiselijk geweld.

Maar dat het vage signalen zijn, of zaken die ook heel goed ergens anders door kunnen komen.

Maar als je huiselijk geweld als onderwerp tijdens het organiseren van goed personeelsbeleid en preventiebeleid ten aanzien van ziekteverzuim niet meeneemt, dan mis je mogelijk een grote kans om jouw bedrijf gezond te houden. Een goed werknemer te behouden. Iemand een kans op een solide basis, als ‘het thuis’ verwoest wordt.

1 op de 20 mensen heeft fysiek huiselijk geweld meegemaakt. Ongeveer 45% van de nederlanders maakt tenminste 1 keer in zijn leven fysiek huiselijk geweld mee. De kans dat het dus ook jou en je medewerkers raakt is enorm groot.

Dan zou de reden zijn om er vanuit zorg voor het geluk van jouw werknemer wel actie te ondernemen, wellicht groter worden dan het niet te doen.

 

Hoe mooi zou het zijn als jij dus ook een bijdrage kunt leveren aan het stoppen van huiselijk geweld als werkgever?

 

Dinsdag 1 oktober starten we dus met de Maand van de Meldcode en neem ik je mee in dit stappenplan wat door de hulpverlening wordt gehanteerd. Ter ondersteuning van jouw handelen als personeelsfunctionaris of HR-medewerker. Zodat je je zorgen niet meer weg hoeft te poetsen of te onderdrukken, maar iets kunt doen!

Doe jij mee? Volg dan mijn blogs tijdens de Maand van de Meldcode. Je kunt dat doen door me te volgen op LinkedIN, via Instagram of door hieronder je e-mailadres achter te laten. Als je je e-mailadres achterlaat, ontvang je als eerste mijn blogs in je mailbox. En krijg je als start direct de Hand-Out: Herkennen en bespreekbaar maken van huiselijk geweld toegestuurd.

Ja, ik wil op de hoogte blijven en de hand-out ontvangen